Τι είναι η Διπολική Διαταραχή;

H διάθεση αποτελεί το συναισθηματικό χρώμα που καθορίζει την ύπαρξη του ανθρώπου. Επίσης αποτελεί το υπόβαθρο πάνω στο οποίο ζωγραφίζονται οι υπαρξιακές καταστάσεις επηρεάζοντας τη στάση που το άτομο υιοθετεί προς τους άλλους και προς τον κόσμο, καθώς και την ερμηνεία των αντιληπτικών διαδικασιών, του τρόπου σκέψης, του στοχασμού του εαυτού και της μνήμης.

Οι διαταραχές διάθεσης χαρακτηρίζονται από σημαντική απόκλιση από τη συναισθηματική κανονικότητα αντιπροσωπεύοντας τις πιο διαδεδομένες διαγνώσεις ψυχικής υγείας παγκοσμίως. Σε ορισμένες περιπτώσεις διακυβεύεται η συναισθηματικότητα σε συνδυασμό με καταθλιπτικά και μανιακά σύνδρομα τα οποία διακρίνονται με βάση τον επιπολασμό μιας συναισθηματικής πολικότητας χαρακτηριζόμενης από υπερβολική ευθυμία ή πτώση της διάθεσης.

Στην ομπρέλα των συναισθηματικών διαταραχών ανήκει η Διπολική Διαταραχή, η οποία αποτελεί μια χρόνια ασθένεια που απαρτίζεται από επεισόδια μείζονος κατάθλιψης και μανίας. Είναι μια σύνθετη διαταραχή λόγω της βιολογικής της προέλευσης, των πολλαπλών μορφών στις εκδηλώσεις της, επίσης είναι απρόβλεπτη λόγω της πορείας της και πολύ σοβαρή σε περιπτώσεις υποτροπής με υψηλό κίνδυνο αυτοκτονίας. 

Στη μανιακή φάση, τα συμπτώματα δυνητικά περιλαμβάνουν υπερβολική ευφορία, ψυχοκινητική διέγερση,  υπερβολική αυτοεκτίμηση, εμπλοκή σε επικίνδυνες δραστηριότητες και συμπεριφορές που έχουν μεγάλη πιθανότητα επιβλαβών συνεπειών. Επιπροσθέτως, είναι συχνή η ιδεοφυγή, η διάσπαση προσοχής, η μεγαλύτερη ομιλητικότητα αλλά και η μειωμένη ανάγκη για ύπνο. Τα υπομανιακά επεισόδια παρουσιάζουν ταυτόσημα συμπτώματα με εκείνα της μανίας όμως διαφέρουν σε χρονική διάρκεια καθώς είναι  παρόντα τουλάχιστον τέσσερις μέρες και όχι τουλάχιστον μία εβδομάδα. Επίσης στα  υπομανιακά επεισόδια δεν προκαλείται τόσο έντονη έκπτωση της λειτουργικότητας ή  δε χρήζουν νοσηλείας.

Από την άλλη, η καταθλιπτική φάση, δυνητικά περιλαμβάνει μια απέραντη αίσθηση θλίψης, ανηδονία, αυτοκτονικούς ιδεασμούς, αίσθημα ενοχής και αναξιότητας, διαταραχές συγκέντρωσης και λήψης αποφάσεων, υπερυπνία ή αϋπνία, διαταραχές της όρεξης ή σημαντική αύξηση ή μείωση βάρους, ψυχοκινητική διέγερση, κόπωση και παντελή έλλειψη ενέργειας.

Στην κατηγορία των διπολικών διαταραχών εντοπίζεται η Διπολική Ι η οποία χαρακτηρίζεται από εναλλαγή καταθλιπτικών και μανιακών επεισοδίων ή μικτών φάσεων, ή από την απλή παρουσία επαναλαμβανόμενων μανιακών επεισοδίων. Στη Διπολική ΙΙ οι ασθενείς παρουσιάζουν εναλλασσόμενα επεισόδια μείζονος  κατάθλιψης και υπομανιακά επεισόδια. Τέλος υπάρχει η  Κυκλοθυμική Διαταραχή που αποτελεί την πιο ήπια μορφή διπολικής διαταραχής, και  χαρακτηρίζεται από εναλλαγή φάσεων ήπιας μανίας και μέτριας κατάθλιψης. 

Επιπολασμός

Οι ασθενείς με διπολική διαταραχή καταλαμβάνουν περισσότερο από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Επίσης το ποσοστό αυτοκτονιών σε άτομα με διπολική διαταραχή είναι πολύ υψηλό και το ποσοστό επιτυχίας είναι 20 φορές υψηλότερο από ό,τι σε άλλες παθολογίες πιο συγκεκριμένα το 25-60% των ατόμων με διπολική διαταραχή θα επιχειρήσουν να αυτοκτονήσουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους και μεταξύ 4-19% θα ολοκληρώσουν την αυτοκτονία. Η διπολική διαταραχή Ι εμφανίζεται ομοιογενώς μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενώ η διπολική διαταραχή ΙΙ εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες. 

Βιβλιογραφικές Αναφορές

American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (5th ed.). American Psychiatric Association.

Birmaher, B., Merranko, J. A., Goldstein, T. R., Gill, M. K., Goldstein, B. I., Hower, H., Yen, S., Hafeman, D., Strober, M., Diler, R. S., Axelson, D., Ryan, N. D., & Keller, M. B. (2018). A Risk Calculator to Predict the Individual Risk of Conversion From Subthreshold Bipolar Symptoms to Bipolar Disorder I or II in Youth. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 57(10), 755-763.e4. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2018.05.023

Charney, A. W., Mullins, N., Park, Y. J., & Xu, J. (2020). On the diagnostic and neurobiological origins of bipolar disorder. Translational Psychiatry, 10(1). https://doi.org/10.1038/s41398-020-0796-8

Strawbridge, R., Tsapekos, D., Hodsoll, J., Mantingh, T., Yalin, N., McCrone, P., Boadu, J., Macritchie, K., Cella, M., Reeder, C., Fish, J., Wykes, T., & Young, A. H. (2020). Cognitive remediation therapy for patients with bipolar disorder: A randomised proof‐of‐concept trial. Bipolar Disorders, 23(2), 196–208. https://doi.org/10.1111/bdi.12968

Waraich, P., Goldner, E. M., Somers, J. M., & Hsu, L. (2004). Prevalence and Incidence Studies of Mood Disorders: A Systematic Review of the Literature. The Canadian Journal of Psychiatry, 49(2), 124–138. https://doi.org/10.1177/070674370404900208