Τι είναι η Αφασία Broca;

Αφασία Broca

Η αφασία Broca είναι μια διαταραχή που επηρεάζει την ικανότητα έκφρασης του λόγου. Αν κάποιος δικός σου έχει διαγνωστεί με αφασία ή παρουσιάζει δυσκολίες στην ομιλία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, αυτό το άρθρο μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι συμβαίνει.

Στο ιατρική, η λέξη «αφασία» περιγράφει την απώλεια ικανότητας σύνθεσης ή και κατανόησης προφορικού ή και γραπτού λόγου, λόγω βλαβών ή αλλοιώσεων στα γλωσσικά κέντρα του εγκεφαλικού φλοιού και στους βασικούς ή οδικούς πυρήνες σύνδεσης της λευκής ουσίας. Η πρόγνωση εξαρτάται από την αιτία και την έκταση της βλάβης στις εγκεφαλικές περιοχές που αφορούν τις εν λόγω γνωστικές ικανότητες και από την ηλικία του ασθενούς.

Η αφασία Broca περιγράφει μία παθολογία μερικής απώλειας της ικανότητας σύνθεσης προφορικού και γραπτού λόγου, παρουσία μιας φυσιολογικής ή σχεδόν φυσιολογικής ικανότητας κατανόησης του ίδιου. Συγκαταλέγεται στις αφασίες μη ρέοντος τύπου και είναι προϊόν βλάβης της περιοχής Broca, μιας περιοχής του εγκεφαλικού φλοιού που εντοπίζεται στην πλάγια εξωτερική επιφάνεια του μετωπιαίου λοβού, που παίζει σημαντικό ρόλο στη σύνθεση του προφορικού και του γραπτού λόγου.

Αιτίες

Οι κύριες αιτίες της αφασίας Broca εντοπίζονται σε:

• Εγκεφαλικά επεισόδια στην ομώνυμη εγκεφαλική περιοχή ή σε άμεση γειτνίαση

• Τραύματα στον εγκέφαλο

• Εγκεφαλικοί όγκοι

• Εγκεφαλίτιδες

• Νόσος Alzheimer και λοιπές άνοιες

Συμπτώματα

Η αφασία Broca δυνητικά εκδηλώνεται μέσω:

• Γραμματικών ελλειμμάτων και αγραμματισμού — απώλεια ικανότητας έκφρασης ιδεών μέσω σωστής συντακτικής διάταξης

• Υποτονικής και βουβής ομιλίας με παράλειψη λέξεων όπως ρήματα και άρθρα

• Δυσκολίας στην άρθρωση ήχων ή λέξεων

• Δυσκολίας στην επανάληψη όσων έχουν πει οι άλλοι

• Δυσκολίας στον σχηματισμό και τη σύνταξη πλήρων προτάσεων

• Δυσκολίας στην ανάγνωση

• Στερεοτυπίας — τάση επανάληψης των ίδιων λέξεων ή εκφράσεων

Τέλος η αφασία Broca μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα νευρολογικής προέλευσης όπως:

• Στοματοπροσωπική απραξία — αδυναμία συντονισμένων κινήσεων στην περιοχή του προσώπου και του στόματος

• Ημιπάρεση — αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος

• Ημιπληγία

• Διαταραχή της ικανότητας γραφής

Θέσεις Βλάβης και Ελλείμματα

Η μέση εγκεφαλική αρτηρία τροφοδοτεί με αίμα τις μετωπιαίες και κροταφικές περιοχές του εγκεφάλου, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την παραγωγή ομιλίας, κατανόηση της γλώσσας και την ικανότητα ανάκλησης και αποθήκευσης πληροφοριών.

Δεξιά Ημιπάρεση

Η δεξιά ημιπάρεση είναι πιθανό να οφείλεται στη βλάβη του αριστερού ημισφαιρίου καθώς ο κινητικός φλοιός, που βρίσκεται στον μετωπιαίο και τον πρόσθιο κροταφικό λοβό, είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο της κίνησης στην αντίθετη πλευρά του σώματος με αποτέλεσμα η βλάβη να οδηγήσει σε αδυναμία ή παράλυση της δεξιάς πλευράς του σώματος.

Γλωσσικά Ελλείμματα

Τα γλωσσικά κέντρα του αριστερού κροταφικού λοβού είναι υπεύθυνα για την πλειονότητα της γλωσσικής επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής και της κατανόησης λόγου. Η βλάβη σε αυτή την περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε:

• Δυσκολία στον σχηματισμό προτάσεων

• Δυσκολία στη σωστή γραμματική

• Προβλήματα στην εύρεση λέξεων

Άρθρωση και Τηλεγραφική Ομιλία

Η βλάβη στις μετωπιαίες περιοχές του αριστερού ημισφαιρίου μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία ελέγχου των μυών του προσώπου και του στόματος, έχοντας ως επακόλουθη τη δυσχέρεια στην άρθρωση των λέξεων και στον σχηματισμό προτάσεων με αποτέλεσμα την τηλεγραφική ομιλία.

Μνήμη και Επιτελικές Λειτουργίες

Οι φωνημικές παραφασίες και τα ελλείμματα στη λεκτική και οπτικοχωρική ενεργό μνήμη μπορούν να αποδοθούν σε βλάβες στον αριστερό μετωπιαίο λοβό, ο οποίος είναι υπεύθυνος για γνωστικές διαδικασίες υψηλότερης τάξης, όπως η μνήμη και οι επιτελικές λειτουργίες, αλλά και στις πρόσθιες κροταφικές περιοχές.

Επομένως η βλάβη στις μετωπιαίες και πρόσθιες κροταφικές περιοχές μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή των νευρωνικών δικτύων που είναι υπεύθυνα για τις φωνητικές αποδόσεις και τη λεκτική και οπτικοχωρική ενεργό μνήμη, καθώς αυτές εμπλέκονται στην επεξεργασία και την ενσωμάτωση των αισθητηριακών πληροφοριών.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Acharya, A. B., & Wroten, M. (2023, February 13). Broca aphasia. StatPearls - NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK436010/

Fedorenko, E., Ryskin, R., & Gibson, E. (2022). Agrammatic output in non-fluent, including Broca's, aphasia as a rational behavior. Aphasiology, 37(12), 1981–2000. https://doi.org/10.1080/02687038.2022.2143233

Gan, L., Huang, L., Zhang, Y., Yang, X., Li, L., Meng, L., & Wei, Q. (2024). Effects of low-frequency rTMS combined with speech and language therapy on Broca's aphasia in subacute stroke patients. Frontiers in Neurology, 15, 1473254. https://doi.org/10.3389/fneur.2024.1473254

Pracar, A. L., Biondo, N., Dronkers, N. F., & Ivanova, M. V. (2025). The neuroanatomy of Broca's aphasia. Frontiers in Language Sciences, 4. https://doi.org/10.3389/flang.2025.1496209